ಮುಖ ಪುಟ > ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ, Culture, Hinduism, Religion, Ritual > ಅಂಕಣ: ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ

ಅಂಕಣ: ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ

Rajaram - Baluಕಂತು 34 :ಬುದ್ಧನು ವರ್ಣಧರ್ಮವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದಿದ್ದನೆ?
ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಎನ್.ಬಾಲಗಂಗಾಧರ, ಕನ್ನಡ ನಿರೂಪಣೆ:  ಪ್ರೊ.ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ

ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಬುದ್ಧನು ವೈದಿಕ ಯಜ್ಞಯಾಗಾದಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದನು ಹಾಗೂ ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದನು. ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಹಿತವಾದ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಬೌದ್ಧ ಸಂಘವು ಇಂಥ ವರ್ಣರಹಿತ ಸಮಾಜವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯು ಭಾರತದಿಂದ ಓಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡಿತು. ಈ ಕಥೆಯು ಒಂದೆಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಬೌದ್ಧರನ್ನೂ ವಿರೋಧಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಘೋರ ಯುದ್ಧ ಎಂಬಂತೇ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಥೆಯೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಅಂತಿಮ ವಿಜಯವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದೇ ಆಯಿತು. ಬುದ್ಧನದು ಒಂದು ವಿಫಲವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಯಿತು.

ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಈ ಕಥೆಯು ನಿಜವೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಂಬಲಿಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳು ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಬುದ್ಧನ ಕುರಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ತ್ರಿಪಿಟಕಗಳಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆನ್ನಲಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತಾದ ವಿರೋಧವು ಕಂಡುಬರಬೇಕು. ಆದರೆ ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಆಧಾರಗಳೇ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೋನದಂಡ ಸುತ್ತದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು ಸೋನದಂಡನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಂದರೆ ಯಾರು? ಎಂಬ ಕುರಿತು ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ಹುಟ್ಟು, ವೇದಾಧ್ಯಯನ, ಕುಲ ಹಾಗೂ ರೂಪಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸದಾಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನೇ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ಇಂಥದ್ದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಧಮ್ಮಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಮೇಲಿನ ಆರೂ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧನು ಆ ಕುರಿತು ತನ್ನ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ಮಹಾಭಾರತ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೃತಿಗಳೂ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಯಾರು ಎಂಬ ಕುರಿತು ಇಂಥದ್ದೇ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ನಡೆಸಿವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಅಂದರೆ ಬುದ್ಧನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಯಾರು ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತೇ ವಿನಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕುರಿತು ದ್ವೇಷವಾಗಲೀ, ವರ್ಣಧರ್ಮದ ಕುರಿತ ವಿರೋಧವಾಗಲೀ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಮೇಲಿನ ಅಂಶವು ತ್ರಿಪಿಟಕಗಳ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಧೃಡಪಡುತ್ತದೆ. ಅಗ್ಗನ್ನ ಸುತ್ತ ಎಂಬ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು ನಾಲ್ಕೂ ವರ್ಣಗಳೂ ಧರ್ಮಪ್ರಕಾರವೇ ರಚಿತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮ ಎಂಬ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಾನು ಒಪ್ಪುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರೋಧವೆಂಬುದಾಗಿ ಯಾರೂ ಹೇಳಲಾರರು. ಹಾಗಾಗಿ ಈಗಿರುವ ಸ್ವೀಕೃತ ವಿವರಣೆಗಳು ನಿರಾಧಾರವಗಿವೆ ಎಂಬುದಂತೂ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಬುದ್ಧನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬೇರೊಂದು ಯತಾರ್ಥವಾದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಂತೂ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ತಯಾರಿ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರು ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಗಮನಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಬಹುದು.

ಬುದ್ಧನ ಮಾರ್ಗವು ಶ್ರಮಣ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಭಿಕ್ಷುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಭಿಕ್ಷುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾದಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣದವರೂ ತಮ್ಮ ವರ್ಣ, ಅಧಿಕಾರ, ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆಗೇ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ, ಬಂಧುತ್ವಗಳನ್ನೂ ತೊರೆದು ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂದು ನಾವು ಈ ಸಂಘವನ್ನೇ ಬುದ್ಧಿಸಂ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಘಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಸಾರಸ್ಥರ ಜೊತೆಗೆ ಒಡನಾಡುವ ಮೂಲಕವೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬೌದ್ಧ ಸಂಘಗಳು ಹಾಗೂ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ಇಂಥ ಸಂಸಾರಸ್ಥ ಉಪಾಸಕರನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಐಹಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಆಧರಿಸಿದ್ದವು. ವರ್ಣಧರ್ಮವು ಈ ಸಂಸಾರದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ವರ್ಣಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೇ ಅದರ ಕುರಿತು ತನ್ನದೇ ಶ್ರಮಣ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಈ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಆ ಕಾಲದ ಶ್ರಮಣ ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸ ಪಂಥದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಟ್ಟೇ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವುದು ಶ್ರಮಣ ಪರಂಪರೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬುದ್ಧನು ವರ್ಣಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿರಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ತ್ರಿಪಿಟಕಗಳಲ್ಲಿವೆ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧರ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಅನೇಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕೂಡ ಅವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಬುದ್ಧನು ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಏಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯಜ್ಞಾನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ? ಅಂದರೆ, ಇಂದೇಕೆ ಇಂಥ ಆಧಾರಗಳಿಗೂ ಹೊರತಾಗಿ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರೋಧಿ ಎಂಬುದೇ ಸತ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ? ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಮೇಲಿನ ಸಂಗತಿಯತ್ತ ಗಮನಸೆಳೆಯುವವರು ನಮಗೇಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೌಧ್ದರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗೊಳಪಡಿಸುವ ಒಲವು ಅಂಥ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ನಿಜವನ್ನು ನೋಡಿ ದಾಖಲಿಸಿದವರ ಧ್ವನಿಗಳೂ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿವೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭ ಯಾವುದು? ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಎಂಬವನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಚಳವಳಿ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ರೂಪಿತವಾದ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಚಿಂತನೆಗಳು. ಅಂದರೆ, ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಇತಿಹಾಸವೊಂದನ್ನು ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಚಿಂತಕರು ರೂಪಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದದ್ದು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು. ಅಂದರೆ ರಿಲಿಜನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಕೊಂಡನು, ಆದರೆ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕರಿಂದ (ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಗಳಿಂದ) ಹಾಳಾಗಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ ಹುಟ್ಟಿಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಆ ಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸಂ ಎಂಬುದು ರಿಲಿಜನ್ನು ಇದ್ದೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇರುವ ಹಾಗೂ ಇರಲೇಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ರಿಲಿಜನ್ನಿದೆ ಎಂಬುದು ಹೌದೇ ಆದರೆ ಅಲ್ಲೂ ರಿಲಿಜನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟವಾಗುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ಈ ಇತಿಹಾಸವು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದೇ ಹೌದಾದರೆ ಬರೀ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಅದು ಕಾಣಸಿಗಲೇಬೇಕು. ಯುರೋಪಿನ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಈ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಸತ್ಯದ ಕುರಿತು ಧೃಡ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು.

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮೊದಮೊದಲು ಹಿಂದೂಯಿಸಂ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದವು. ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪೇಗನಿಸಂ ಹಾಗೂ ಭ್ರಷ್ಟ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಕುರಿತ ಪೂರ್ವಗ್ರಹೀತಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದವು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹಿಂದೂಗಳ ಪಠ್ಯಗಳು, ಡಾಕ್ಟ್ರಿನ್ನುಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕುರಿತು ಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದರ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಗಳು, ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅದು ರಚಿಸಿಕೊಂಡ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ತರತಮಗಳ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ, ಇತ್ಯಾದಿ ಸತ್ಯಗಳು ಅವರಿಗೆ ನಿದರ್ಶಿತವಾದವು. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಭ್ರಷ್ಟವಾದ ಹೀದನ್ ರಿಲಿಜನ್ನಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅವರು ರಚಿಸಿಕೊಂಡ ಹಿಂದೂಯಿಸಂನ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರತಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಚರಣೆಗಳ ಲೋಕವು ಟಿಬೇಟ್, ಚೀನಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಶಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವುಗಳು ಬುದ್ಧನೆಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಇಂಥವೇ ಹೀದನ್ ಆಚರಣೆಗಳು ಮನೆಮಾಡಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಅವತರಿಸಿದ್ದೇ ಬುದ್ಧಿಸಂ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ರಿಲಿಜನ್ನು.

19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಸಂನ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ವಸಾಹತು ಕೂಡಾ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಅದೆಂದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ರಿಲಿಜನ್ನಿಗೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಇದೆ? ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ. ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂನ ತತ್ವಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ವಸಾಹತು ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಈ ಚರ್ಚೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಗಹನವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯು ಮನುಕುಲದ ರಿಲಿಜನ್ನುಗಳಲ್ಲೇ ಒಂದು ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಹಂತವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಮಿಶನರಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಯಾವ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೂ, ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೂ ಸಂದೇಹವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇನೋ ನಿಜ. ಆದರೆ ರಿಲಿಜನ್ನುಗಳ ಸತ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಕುರಿತು ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ವಸಾಹತು ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿಗಳ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ 1857ರ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ವಸಾಹತು ಸರ್ಕಾರದ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಸ್ವರೂಪವೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೀಡಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ಹಿಂದೂಯಿಸಂನ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಸರ್ಕಾರವು ಸುಧಾರಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದೂಗಳು ದಂಗೆಯೆದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗೂ ತದನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಳನಾಯಕನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಯ ನೇರವಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ನೀತಿಯನ್ನಾಗಿ ರಾಣಿಯು ಘೋಷಿಸಿದಳು. ಆ ಮೂಲಕ ವಸಾಹತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯೆಂಬ ಮನುಕುಲದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಯಿತು.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಿಂದೂಯಿಸಂನ ಶುದ್ಧ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಗಳಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಗೊಂಡ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ವಾದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಒದಗಿದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವೈದಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೂಲ ರಿಲಿಜನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೇ (ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸಂ ಇದ್ದ ಹಾಗೇ) ಇತ್ತು, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಿಂದೂಯಿಸಂನ ಮೂಲ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬ ವಾದವು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒದಗಿದ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯವೇ ಬುದ್ಧಿಸಂನ ಕಲ್ಪನೆ. ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟರ ಕಥೆಯು ಮನುಕುಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯ ಎಂಬುದು ಬುದ್ಧಿಸಂ ಮೂಲಕ ನಿದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಬುದ್ಧಿಸಂ ಕೂಡ ಇಂದು ತನ್ನ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿಹೋಗಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವು ಆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮತ್ತೂ ಗಟ್ಟಿಮಾಡಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪೂರ್ವದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬುದ್ಧಿಸಂಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ತಾವು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಬುದ್ಧಿಸಂ ಇಂದಿನ ಹಿಂದೂಯಿಸಂನಂತೆಯೇ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಬುದ್ಧಿಸಂ ಆಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬುದ್ಧಿಸಂ ಮೂಲ (ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್) ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯ ಕುತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಭ್ರಷ್ಟವಾಯಿತು. ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಂದರೆ ಹಿಂದೂಯಿಸಂ, ಬುದ್ಧಿಸಂ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಇತಿಹಾಸವು ಮುಖ್ಯ. ಇಂದು ಎಲ್ಲ ರಿಲಿಜನ್ನುಗಳೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ರಿಲಿಜನ್ನು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕಾದಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ವಸಾಹತು ಶಾಹಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಬಳುವಳಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಸಂನ ಈ ಇತಿಹಾಸವೇ ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಬುದ್ಧನನ್ನು ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಎಂದೇ ಏಕೆ ಕರೆದಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಿನಿಸಂ ಎಂಬ ಭ್ರಷ್ಟ ರಿಲಿಜನ್ನು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತದ ಪಡಿಯಚ್ಚಿನಂತೇ ಅವರಿಗೆ ಕಂಡದ್ದೂ ಕಾಕತಾಳೀಯವೇನಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಿನಿಸಂನಲ್ಲಿ ಅವರೆತ್ತಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟರು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕರ ಕುರಿತು ಎತ್ತಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ ಆಗಿದ್ದವು. ಅವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ, ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅದರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಅದು ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಾಗೂ ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡವು. ಬುದ್ಧನು ಈ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯ ಮೂಲೋತ್ಪಾಟನೆ ಮಾಡಲು ಅವತಾರವೆತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹಾಗೂ ವರ್ಣಧರ್ಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದನೆನ್ನುವುದು ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯುವಾಗ ಹಾಗೂ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಕುರಿತ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಮಸ್ತ ಮನುಕುಲಕ್ಕೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಹುಟ್ಟುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೇ ಬೇರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಬೇರೆ. ಗ್ರಂಥಗಳ ವಿವರಗಳು ಆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಇತಿಹಾಸವೇ ಮನುಕುಲದ ಇತಿಹಾಸ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಅಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಬುದ್ಧನ ಕುರಿತು ಯಾರು ಏನನ್ನೇ ತರ್ಕಿಸುವುದಾದರೂ ಕೂಡ ಬೌದ್ಧರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಯೇ ಅದನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತದ್ವತ್ತಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುವುದೆಂದರೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟ್ ಇತಿಹಾಸವೇ ಮನುಕುಲದ ಇತಿಹಾಸ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆಯೇ. ಇಂದು ಬುದ್ಧನ ಕುರಿತು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಇತಿಹಾಸವು ಹಾಗೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವರ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ.

Advertisements
  1. Sandhu
    ಜನವರಿ 27, 2014 ರಲ್ಲಿ 9:24 ಅಪರಾಹ್ನ

    Excellent article….

    But after reading your article a question naturally arises why Buddha spoke lot about who the real Brahmin is and characteristics of a good Brahmin.

    Is it because his society as a whole had accepted the superiority of ritualistic Brahmins (as good) and it was necessary for him to denounce that notion first that not rituals but good character what makes one good Brahmin?

    So is it fair to say even though Buddha was not against ‘varnas’ as such but he did question the superiority of a ritualism driven Brahminism? Not against Brahmins as such but a particular exclusive aspect and making ‘Brahamanatva’ more inclusive.

    Regards.

    Like

  2. Anil
    ಜನವರಿ 28, 2014 ರಲ್ಲಿ 8:34 ಫೂರ್ವಾಹ್ನ

    I agree. These are excellent articles. I have been reading these articles for sometime now. It compells you to think more deeper in our understanding. After reading this article with a fresh mind I read through some of the teachings of Buddha. What I find is the complete overlap between his teachings with the vedic scriptures that were already in place. It is impossible for anyone to bifurcate them as they are so intertwined in to a fabric. Take for example, his four noble truths and the 8 fold paths to Nirvana, Can you imagine without the backdrop of the vedic stream such as Upanishad,Gita and yoga sutras of patanjali etc.? Adaptation of cellibacy and Sannyasa for spiritual path. Meditation (Dhyana), The concept of liberation from bonding and indifference to the material world. The most compelling to me is the use of pranava mantra (aum) by Buddha. If you simply google the meaning of aum as defined in the vedic scriptures it is unimaginable to place Buddha as a rival to Vedic notions. Most of the early renowned budhist desciples were Brahmins. I also found that It was a common practice for Budhists to take alms from brahmin household at that period. I imagine Budha re-emphasiszed certain aspects of Vedic knowledge and it is highly fictious to imagine that rituals are somehow connected with so called brahmanism and then term it as a deterioration. Rituals/customs and traditions are at the heart of the society and the entire society accepted it at that point in time. Society seems to have considered that It was the obligation of a brahmin to conduct these rituals rather than being imposed by brahmins.Therefore in my opinion rituals as well as the role of brahmin in the society was considered (not believed)’essential’ part rather than superior part and there was a genuine respect given for this aspect. Further more, you can find more critical account of vedic rituals in the Bhagavad gita itself which appears to me a far more subjective denouncement of Vedic ritual than what Buddha had ever written. In the Ch9 (I am copying here from the Gita- As it is from Isckon) it is mentioned (Krishna to Arjuna) “Those who study the Vedas and drink the soma juice, seeking the heavenly planets, worship Me INDIRECTLY. Purified of sinful reactions, they take birth on the pious, heavenly planet of Indra, where they enjoy godly delights.When they have thus enjoyed vast heavenly sense pleasure and the results of their pious activities are EXHAUSTED, they return to this mortal planet again. Thus those who seek sense enjoyment by adhering to the principles of the three Vedas ACHIEVE ONLY REPEATED BIRTH AND DEATH.”
    Krishna is demystifying, degenerating the virtues of Vedic rituals in a very strong terms. What do you make of this ? Using the logic of Buddha we can easily see Krishna speaking against the virtues of Vedas and vedic rituals in a far harsh manner ? If one reads further in this chapter, one realizes that Krishna is pointing towards Moksha or liberation should be the higher endeavor for a human than Heavenly planets such as the one presided by Indra. Now if we revisit Buddha’s teachings of liberation and denouncement of Vedas what do you make of it ? I am not telling they are saying same but do you see the connotations of this comparison and what type of understanding it leads us to ?

    Like

  3. Rajaram Hegde
    ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 2014 ರಲ್ಲಿ 9:56 ಫೂರ್ವಾಹ್ನ

    Dear Anil
    I do not think I know you personally. Your thoughts are insightfull. I am glad to read them and I fully agree with you. Hope to meet you personally sometime.
    Rajaram

    Like

  4. Anil
    ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2014 ರಲ್ಲಿ 12:23 ಅಪರಾಹ್ನ

    Dear Mr.Rajaram,
    I am happy to know that you agree with my views in spite of my unprofessional writing skills. Although my background is in engineering, my interest also lies in the area of social science and my interest has grown ever since I came to USA recently on an official trip from my company based in Bengaluru. I will be here around an year and during this period, I am using it as an opportunity to look at the eastern and western cultural differences which has some how caught my imagination very strongly. In light of this, your articles have given me much to ponder and learn as an individual and being in the western world at this point gives a good backdrop to this learning. Thanks for your response and I look forward to meet you in the future.

    Currently the western ideas dominate the world. Which I consider is only half of the human knowledge. The east (especially India ) with its rich ideas should assert its cherished alternative world view to occupy the missing half of this space. This would then provide a platform for churning of minds at the global level and creating a better human society on earth and to save the earth from the spoils. After looking at all these articles I strongly feel the work done by you is precisely in this direction and almost an exclusive effort which is going to have a great impact world wide in the years to come. And I am very excited looking at the prospect.

    Rgds,
    Anil

    Like

  5. Rajaram Hegde
    ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2014 ರಲ್ಲಿ 10:15 ಅಪರಾಹ್ನ

    Dear Anil, Thank you.

    Like

  6. Sandhu
    ಮಾರ್ಚ್ 1, 2014 ರಲ್ಲಿ 4:53 ಅಪರಾಹ್ನ

    Dear Anil,

    I never said there’s a difference between two,in fact after studying both siddhanthas me too came to the same conclusion that Buddha’s “Shoonya” is not different from Avaitha’s “Poornam”. I felt vindicated when a great scholar R Ganesh said the same in one of his speeches.Also I am not talking about so called imposition of Brahminism etc etc which is the favourite pass time of many Indian intellectuals.

    My point was regarding the concept of “True Brahmin” by Budhha which article talks about.This indeed proves that Buddha never rejected varnashrama as modern intellectuals claim but nevertheless article also raises few more set of questions about why such questions (who is a real Brahmin?) were given such importance by most India’s AdhyAtmic traditions in the first place.As you said even Geetha talks abt vedic ritualism being inferior (for want of a better word).

    My question was why was it so important for most India’s AdhyAtma traditions to define who’s the real brahmin was? Why most of these traditions took so much pain explaining about true brahminhood and not much about others? Or is it possible that concept of “Brahmin(hood)” talked about by these Adhyatmic traditions is totally different from the notions of “Brahmin” we have today?

    Not sure whether Balu’s team have covered this else where but I feel any article/research on these topics is incomplete with out contemplating on these.That was my contention.

    Regards

    Like

  1. No trackbacks yet.

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: