ಮುಖ ಪುಟ > ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ, Culture, Hindu, Religion > ಅಂಕಣ: ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ

ಅಂಕಣ: ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ

ಕಂತು 35 :ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ
ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಎನ್.ಬಾಲಗಂಗಾಧರ, ಕನ್ನಡ ನಿರೂಪಣೆ:  ಪ್ರೊ.ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ

ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ನಮಗೆಲ್ಲ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ನಾವು ಅದನ್ನು ಸಿಸ್ಟಂ ಅಥವಾ ಆರ್ಡರ್ ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ಪದವನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಬಳಸಿದಾಗ ಅದರ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸೋಲುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ತೊಂದರೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಈ ಗೊಂದಲವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪರಿಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಅವನ್ನು ನಮ್ಮ ಆಡುಮಾತಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಪದಪುಂಜಗಳು ನಮ್ಮ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ ವಸಾಹತು ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಅಂದರೆ ಯಾವುದೋ ವಿದೇಶೀ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಾವು ಈ ಪದಪುಂಜಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಹಾಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವಾದರೂ ಆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥವಾಗಿವೆ? ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಆವಾಂತರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಹೇಗೆ ಗೊಂದಲದ ಗೂಡಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ.

ನಾವು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ? ‘ಸ್ರೀಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ’, ‘ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಭೋಜನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದೇವೆ’ ಅಂದರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ಏನೇನು ಬೇಕೋ ಆ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ ಅಂತಷ್ಟೇ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ‘ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇಂಥವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಥವಾ ನೀವೊಂದು ಸೆಮಿನಾರಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಕರಿಂದ ‘ನಿಮ್ಮ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇಂಥ ಹೋಟೆಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ’ ಎಂಬ ಪತ್ರಗಳು ಬರುವುದೂ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅಂದರೆ ಇಂಥ ಆಡುಮಾತುಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ‘ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು’ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಅವೇ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ‘ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ ‘ವಿವಾಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ ಎಂಬಂಥ ಶಬ್ದಗಳು ನಮ್ಮ ಆಡುನುಡಿಗೂ ನಿಲುಕದಷ್ಟು ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಕುರಿತ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಇಂಥ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ತೀರಾ ಪರಿಚಿತವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅರ್ಥವಾಗಿದೆಯೆ?

ಸಿಸ್ಟಂ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದರೊಳಗೆ ಈ ಮುಂದಿನ ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ: 1. ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ, 2. ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ರಚನೆ. 3. ಆ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳು. ಒಂದು ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಕಾಲಗಣನೆಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗಡಿಯಾರ ಎಂದರೆ ಏನೆಂಬುದೇ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಗಡಿಯಾರವು ಮುಳ್ಳುಗಳು, ಅಂಕಿಗಳು, ಚಕ್ರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಟ್ಟ ಒಂದು ಡಬ್ಬವಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿತಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ‘ಓಹೋ ಇವುಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೀಗೇ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ’ ಎಂಬುದು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಆ ವಸ್ತು ಏನು? ವಿನ್ಯಾಸವೇನು? ಏಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕು.

ರಿಲಿಜನ್ನು ಈ ವಿಶ್ವದ ಹಿಂದೆ ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ, ರಚನೆಯನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ರಿಲಿಜನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಅಂಥದ್ದೊಂದು ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿದವನು ಗಾಡ್. ಅವನು ಒಂದು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ರಚನೆಯ ಹಿಂದೆ ಕಾರಣವೊಂದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸಂಗತಿಗಳೂ, ವಸ್ತುಗಳೂ ನಿಜದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ, ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಆ ಜೋಡಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ. ಹಾಗೂ ಗಾಡ್ ಅದರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಯೋಜಿಸಿದವನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ರಿಲಿಜನ್ನು ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಜೋಡಿಸಿ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮಾದರಿಯೊಂದು ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಮೂಲಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೇ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃ ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಚಿಂತಕರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಕುರಿತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಈ ಮೇಲಿನ ಕಥೆ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಧೋರಣೆಯೇ ಪೂರ್ವಗ್ರಹೀತವಾಗಿ ಅವರ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವಗ್ರಹೀತವೇಕೆಂದರೆ ಅದು ಸ್ವತಃ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಗಾಡ್ನನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ ಇಡೀ ನಿಸರ್ಗವೇ ಪರಸ್ಪರ ಅಂತರಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೇ ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸವಾಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ಗಾಡ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ನಿಸರ್ಗನಿಯಮಗಳೇ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಥ ನಿಯಮಗಳ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಹೇಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.

ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಕಥೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಸಮಾಜವನ್ನು ಕೂಡ ಇಂಥದ್ದೇ ಒಂದು ರಚನೆಯೆಂಬುದಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕರ್ತೃ ಮನುಷ್ಯನೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಉದ್ದೇಶವು ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಈ ಸಮಾಜವೆಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕೋಸುಗ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ರಚಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದ್ಧತಿಗಳೂ ಆಚರಣೆಗಳೂ ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರವೇ ಅಂಥ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಸಮಾಜವೆಂಬುದು ಮನುಷ್ಯರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ, ಪುನರ್ನಿಮಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಚಳವಳಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ವಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ಅಜ್ಞಾನಗಳಿಂದಾಗಿ, ಕಾಲಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದು ಶೋಷಣೆಯ ಸಾಧನವಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮೂಢಾಚರಣೆಗಳು ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂಥ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅಥವಾ ಹೊಸ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳ ನೆಲಗಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಈಗಿರುವ ಸಮಾಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಕ್ರಾಂತಿಮಾಡುವುದು ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಮಾಜ ಚಿಂತಕರು ಅನ್ಯ ಸಮಾಜಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೂ ಹಾಗೇ ತರ್ಕಿಸಿದ್ದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳು ಒಗಟಿನಂತೇ ಕಾಣಿಸಿದವು, ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಎಸೆದು ಕಾಣಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾತಿಭೇದ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಸಜಾತಿ ವಿವಾಹ, ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ಯಾವ ಆಚರಣೆಗಳು ಅವರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅನ್ಯವಾಗಿ ತೋರಿದವೋ, ಅಸಹಜವಾಗಿ ತೋರಿದವೋ ಅವು ಈ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಬದಲಾದವು. ಇಂಥ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಂತೇ ತೋರುವ ಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮೂಲತಃ ಈ ಜನರು ರಚಿಸಿಕೊಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಂದುಕೊಂಡರು. ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇನು? ಹಾಗೂ ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ? ಯಾರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಸವಾಲನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದಾಗಲೇ ರಿಲಿಜನ್ನಿನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಗಳ ಕುರಿತ ಕಥೆಗಳು ಪೂರ್ವಗ್ರಹೀತ ಉತ್ತರಗಳಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅಂದರೆ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಸತ್ಯದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ ಎಂಬುದೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಥೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಉತ್ತರವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಾವು ನೋಡಿದ ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗತಿಗಳು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವರು ಇದು ತಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, ಬೇರೆಯದೇನೋ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ತರ್ಕಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಇದು ತಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಆಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಅದರ ಭಾಗಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವಿನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡರು. ಅದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಗಮ ಹೇಗಾಯಿತು ಎಂಬ ಕುರಿತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಬಂದವು. ಇದರ ರಚನೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತೂ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಇದೆಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ. ಅಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಯಾವ ಅಂತರ್ಗತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಹೊರಟಿದ್ದಾರೋ ಆ ಕುರಿತು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯ ಇನ್ನೂ ಹೊರಟಿಲ್ಲ.

ಅಂದರೆ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾವೇನು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದು ಕಾಸ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಎಂಬ ಈ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಭಾಷಾಂತರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದಾದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ನಮಗೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಏನನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯ ನೋಡುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದನ್ನೇ ಈ ಶಬ್ದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳಿವೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಆಚರಣೆಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಅದೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಕಪಾಟುಗಳು, ಕೌಂಟರ‍್ ಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ ಅಂದಾಕ್ಷಣ ಅದೊಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೇ ಬರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲ, ಗ್ರಂಥಾಲಯವೇ ಹೌದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ರೂಪುರೇಷೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಸಿ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇನ್ನೂ ಆ ಎರಡನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸೋಲುತ್ತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಯಾವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೋ ಅದೊಂದು ಧೋರಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನ್ನಿಸಿಕೆಯೇ ಹೊರತೂ ಅದರ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಅವರಿನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಅದೊಂದು ಧೋರಣೆಯಾಗಿ ಅವರ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಅಷ್ಟೆ. ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುವುದಾದರೆ, ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಪುಸ್ತಕದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕಿಗಳಿವೆ ಅಂತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಚುಕ್ಕಿಗಳಿದ್ದಲ್ಲೆಲ್ಲ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದ್ದೇ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾವು ಚುಕ್ಕಿಗಳಿದ್ದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅವು ಒಂದು ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಅಂತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದು ಆನೆಯೇ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದೇವೆ ಅಂತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಹುಡುಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಮಗೆ ಆನೆಯ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಧೃಡೀಕರಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಚುಕ್ಕೆಗಳೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅದು ಒಂಟೆ ಅಥವಾ ಕುದುರೆ ಏಕಾಗಿರಬಾರದು? ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತೇವೆಯೇ ವಿನಃ ಅಂಥ ಯಾವ ಆಕೃತಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ತಲೆ ಓಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಇವೆಲ್ಲ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ತಿಣುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರಿರುವಾಗ ಇತ್ತ ಈ ಸಮಾಜದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವವರು ಅಂಥ ಯಾವ ಚರ್ಚೆಯ ಕುರಿತೂ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಲೀಸಾಗಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಶಬ್ದವು ಈ ಮೇಲಿನ ಯಾವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ, ಗೊಂದಲಗಳನ್ನೂ ಅವರ ಮುಂದಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವರಿಗೆ ತೀರಾ ಪರಿಚಿತವಾದ ಎರಡು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶಬ್ದಪುಂಜವಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಶಬ್ದಗಳು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವೇ ಹೊರತೂ ಶಬ್ದಪುಂಜವಾಗಿ ಅದು ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಗಮನ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ಸೌಕರ್ಯಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇದೊಂದು ತುಂಬಾ ಸಲೀಸಾದ ಕೆಲಸ ಎಂಬಂತೆ ಯಾರೋ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉಳಿದವರ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದರ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.

Advertisements
  1. vidya
    ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2013 ರಲ್ಲಿ 3:53 ಅಪರಾಹ್ನ

    ಆತ್ಮೀಯರಾದ ಬಾಲು ಸರ್ ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರೀಯೆಯಲ್ಲ ಕೇವಲ ಕುತೂಹಲವಷ್ಟೇ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನ ಸೂತ ರಾಜರಿದ್ದರೆಂದು ಮಾನ್ಯ ಭೈರಪ್ಪ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪರ್ವ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಧಾಹರಣೆಗೆ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಅಪ್ಪ, ದುಷ್ಯಲೆಯ ಗಂಡ ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ಇವರಾರನ್ನೂ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೂತಪುತ್ರಿ ಎಂದೋ ಸೂತ ಪುತ್ರ ಎಂದೋ ಜರೆದದ್ದು ನಮಗೆ ಕಂಡುಬರುವದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕರ್ಣನನ್ನು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಸೂತನೆಂದು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಭೀಷ್ಮರು ಕರ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸೂತರಾದ ಜಯದ್ರಥ ಮತ್ತು ಶಕುನಿಗೆ ಈ ನಿರ್ಭಂಧ ವಿಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ರಾಜರಿಗೂ ಸಹ . ಇನ್ನು ಇದೇ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂತರಿಗೆ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆ ಹೇಳಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಣ ತಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಎಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಎಷ್ಟೋ ರಾಜರು ಸೂತರಿದ್ದರಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ಯಾರು ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು?? ಇನ್ನು ನನ್ನ 2ನೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬೇರೆ ಜಾತಿಯವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯೆ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಪಾದನೆ ಇವೆ. ಆದರೆ ಬೇಡ ಜಾತಿಯವರಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಳಿಗೆ ಯಾರು ವಿದ್ಯೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು?? ಅಂಥ ಅದ್ಭುತ ಕಾವ್ಯ ಅವರಿಂದ ಹೇಗೆ ಬರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು?? ಹಾಗೇ ಕಾಳಿದಾಸ, ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ದಲಿತ ವಚನಕಾರರು ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಯಾರು ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸಿದರು?? ಇನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಋಷಿ ಮುನಿಗಳು ಶೂದ್ರ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿರುವರಲ್ಲ ಇವರನ್ನು ಯಾರೂ ಏಕೆ ಶೂದ್ರರೆಂದು ಅವಮಾನಿಸಲಿಲ್ಲ ? ಹಾಗೂ ಇವರಿಗೆ ಇವತ್ತಿನಂತೆ ಆವತ್ತೂ ಕನ್ಯೆ ಸಿಗುವದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತೆ?? ಯಾಕಾಗಿ ಇವರು ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು??

    Like

  2. Rajaram Hegde
    ಡಿಸೆಂಬರ್ 28, 2013 ರಲ್ಲಿ 11:00 ಅಪರಾಹ್ನ

    ವಿದ್ಯಾ ಅವರೆ
    ನಿಮ್ಮ ಅವಲೋಕನವು ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವದ್ದು. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬುದೊಂದು ಇತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಿದರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಂಥವು. ಅಂಥದ್ದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ, ಆಗ ಈ ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಬಾಲು ಅವರು ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು, ಇಲ್ಲ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯೇ ಸುಳ್ಳು.
    ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ

    Like

  1. No trackbacks yet.

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: