ಅಂಕಣ: ನವನೀತ

April 20, 2016 Leave a comment

rajaram hegdeಕಂತು 48: ಅಹಂಕಾರ ಹಾಗೂ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಸೇವೆಯೆ?

ಪ್ರೊ. ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ 

 ಇಂದು ಸಮಾಜಸೇವೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೊಂದು ಉದಾತ್ತ ಕೆಲಸವಾಗಿದ್ದು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಆದರ್ಶವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿ, ಮದರ್ ಥೆರೆಸಾ, ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ, ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ, ಮುಂತಾದ ಅನೇಕರು ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಸೇವೆ ಎಂದರೇನು? ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದೀನ ದಲಿತರು, ಬಡತನ, ರೋಗ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರ, ಬಟ್ಟೆ, ವಸತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಔಷಧ, ಶೂಶ್ರೂಷೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಅಂಥ ಬಾಧೆಗಳಿಂದ ಹೊರತರುವುದೇ ಸೇವೆಯಾಗುತ್ತದೆ.  ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹಾತ್ಮರು ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನವನ್ನು ಪರರಿಗೆ ಇಂಥ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

  ಈ ಸೇವೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆಲಸಗಳೂ, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಕೆಲಸಗಳೂ ಇದರ ಪರಿಧಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಹರಿಜನೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ವಿಭಿನ್ನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮಾಜಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಸುವ  ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಇಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಲ್ಲದೇ ಪರರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆಲಸಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಸೇವೆಯ ಪರಿಧಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತ ಕೆಲಸಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಸೇವೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂಥ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕೂಡ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ದೇಶಸೇವೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ. ಅಂದರೆ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು. Read more…

Categories: Uncategorized

ಅಂಕಣ: ನವನೀತ

April 19, 2016 Leave a comment

rajaram hegdeಕಂತು 47: ಕೆಲವು ಅರ್ಥವಾಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು

ಪ್ರೊ. ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ 

  ಇಂದಿನ ಕೆಲವು ಚರ್ಚೆಗಳ ವರಸೆ ಹೀಗಿದೆ: ಒಂದೆಡೆ ನಾವು ಜಾಗತೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಅದು ನಾಶಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳುವವರೇ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮವೇ ಸರಿಯಿಲ್ಲ, ಅದು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿ ಹಾಗೂ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಅವರು ಬಯಸುವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮದ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾರೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸುವವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಜೀವನ ಕಲ್ಪನೆ, ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉಳಿದವರು ಇಂಥ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನೇನೂ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥವರಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಬದುಕನ್ನು ಕೂಡ ನಾವು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಯಾವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

  ಅದೇ ರೀತಿ ಒಂದೆಡೆ ನಮ್ಮ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಉಜ್ವಲ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಸೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಈ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರರ್ದಶಿಸುವವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಅವು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಶೋಷಣೆಯ ಪ್ರತೀಕ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೋಷಣೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಕಲೆಯನ್ನು ಏಕೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆಗಳಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವರ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ ಅವರ ಕಲೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬರುವುದು ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭೂತಕೋಲ, ನಾಗಮಂಡಲ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಭಾರತೀಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನ ಕ್ರಮ. ಕೆಲವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಷಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿದ್ರೋಹ, ಬಂಡಾಯ, ಕ್ರಾಂತಿ, ಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾನಪದರ ಜೀವನ ಕ್ರಮವೇ ಬದಲಾದಾಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೋಷಣೆಗಳೂ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಶೋಷಣೆಯೇ ನಿಂತುಹೋದ ಮೇಲೆ ಬಂಡಾಯದ ಅಗತ್ಯವಾದರೂ ಏನು? ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯಾದರೂ ಏನು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. Read more…

Categories: Uncategorized

ಅಂಕಣ: ನವನೀತ

March 28, 2016 Leave a comment

rajaram hegdeಕಂತು 46: ಇಂಥವರು ಯಾವ ಸೀಮೆಯ ವಿಚಾರವಂತರಯ್ಯ?

ಪ್ರೊ. ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ 

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಗವಾನ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಟ್ಟ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ  ಫೇಸ್ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಚಳವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದವರು ಇದು ಹಿಂದೂ ಮೂಲಭೂತವಾದಿಗಳ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ದಮನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂಬಂತೆ ಕೂಡ ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಲಬುರ್ಗಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯ ದಿನದಿಂದಲೇ ಆ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು ಹಿಂದೂ ಮೂಲಭೂತವಾದಿಗಳೇ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ ಸಾರುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಈ ವಿರೋಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಘಟನೆಗಳನ್ನೂ ಜೋಡಿಸಿ ಮೂಲಭೂತವಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಗತಿಪರ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೇ ಧಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೂಡ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

 ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಹೊಸದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಳೆತನವಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಅವಹೇಳನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪು ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು. ಅವಹೇಳನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ರಕ್ಷಕರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರು   ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ಅಥವಾ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಎಂಬ ಕೆಟಗರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಒಂದೆಡೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರೂ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ  ಅವರನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ಗಳೂ ಸದಾ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೂಡ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಬ್ಬರ ವಿಚಾರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವಿಚಾರವನ್ನು ದಮನಿಸುವುದೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಮವಾಗಿ, ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ಅದೊಂದು ನಿರ್ಲಜ್ಜ, ಅನೀತಿಯುತ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. Read more…

Categories: Uncategorized

ಅಂಕಣ: ನವನೀತ

March 27, 2016 Leave a comment

rajaram hegdeಕಂತು 45: ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳ ಕುರಿತ ವಿಸ್ಮೃತಿ

ಪ್ರೊ. ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ 

ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳು ಭಾರತೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಅವತಾರವೆತ್ತಿವೆ. ಗ್ರಾಂಥಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಮೌಖಿಕ, ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಭಾಷೆ, ಜನ, ಜಾತಿ, ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಂತೂ ಖಂಡಿತಾ ಇಲ್ಲ. ಅವು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕುಳಿತು ಬರೆದ ಗ್ರಂಥಗಳಂತೂ ಅಲ್ಲ. ಪೌರಾಣಿಕ ಪುರುಷರಾದ ವ್ಯಾಸ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕತೃತ್ವವನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವು ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ರೂಪಗಳು ಸಮಸ್ತ ಭಾರತೀಯರ ಸಮಷ್ಠಿಯ ರಚನೆಗಳು.

 ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಮಹಾನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣೆವು. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ  ಏಕೆ ಇವು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂದೆನಿಸಿವೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳದೇ ಇರದು. ಆದರೆ ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳ ಕುರಿತು ಆಡುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇಂಥವರಿಗೆ  ಒಂದೋ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಇವುಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೇನೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನದೇ ವಿಧಿ ಇಲ್ಲ. Read more…

Categories: Uncategorized

ಅಂಕಣ: ನವನೀತ

March 26, 2016 Leave a comment

rajaram hegdeಕಂತು 44ಸಂಶೋಧನೆಯ ಶತ್ರುಗಳು ಯಾರು?

ಪ್ರೊ. ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ 

  ಪ್ರೊ. ಎಂ. ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯ ಸುದ್ದಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆಲ್ಲ ಆಘಾತವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಅವರು ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ, ವಚನ ಸಂಪಾದನೆ, ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಚನಯುಗದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು. ಅವರ ಮಾರ್ಗ ಸಂಪುಟಗಳು ಇಂಥ ಬಿಡಿ ಬರೆಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಅನೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಅವರು ಯಾವದೇ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ವಯಕ್ತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಯಥಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಕಲಬುರ್ಗಿಯವರಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಲೀ, ಬದ್ಧತೆಯಾಗಲೀ ಆಗಿರದೇ ಒಂದು ಸಹಜ ಸೆಳೆತವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಓದುವುದು, ಬರೆಯುವುದು, ಇತರ ಸಂಶೋಧಕರ ಜೊತೆಗೆ ಚರ್ಚೆ, ವಾಗ್ವಾದ, ಜಗಳ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಅವರ ಸಹಜ ಜೀವನಕ್ರಮಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇಂಥ ಜಗಳಗಳ ಆಚೆಗೂ ಸಹ ಸಂಶೋಧಕರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು.

  ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಜೀವನವು ಯುವ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕುರಿತು ಸಹಜ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪೃವೃತ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಕಲಬುರ್ಗಿಯವರ ಜೀವನವು ಆಸಕ್ತಿಕೆರಳಿಸಬಹುದೆ? ಇಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕಾಟಾಚಾರ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ನಡೆಸುವವರೇ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಶೋಧನೆ ಎಂಬುದು ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಹತೆಗೆ ಅಥವಾ ಪದೋನ್ನತಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡುವ ಧೋರಣೆ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಪಿಹೆಚ್ಡಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಬರುವ ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಓದುವುದು, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಪಿಹೆಚ್ಡಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಮರೆತಂತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಯಾರ್ಯಾರದೋ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ, ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತಿ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಲುಗಳು, ಇಲ್ಲಾ ಇಡಿಯಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಎಗರಿಸಿದ ಭಾಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸತೊಡಗಿವೆ. ಅಂದರೆ ಸಂಶೋಧಕರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ಇಂಥವರ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಕಲಬುರ್ಗಿಯಂಥವರು ತೊಡಕಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಲೂ ಬಹುದು. Read more…

Categories: Uncategorized

ಅಂಕಣ: ನವನೀತ

January 22, 2016 Leave a comment

rajaram hegdeಕಂತು 43: ನದಿನೀರಿಗೆ ದೊಣ್ಣೆನಾಯಕನ ಅಪ್ಪಣೆಯೆ?

ಪ್ರೊ. ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ

ಈ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಏನಾದರೂ ಪವಾಡ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಂಬಾಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೈಸೂರು ಆದಿಯಾಗಿ ಹಳೆ ಮೈಸೂರಿನ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುವುದು ಕಷ್ಟವಿದೆ. ಮಹದಾಯಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಹರಿಸುವ ಕುರಿತು ಸುದೀರ್ಘ ಹೊರಾಟವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಈಗ ಅದು ಉಲ್ಭಣಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಜಾರಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ತತ್ವಾರವಾಗುವ ಸಂಭವವಿದೆ.

  ಇವೆರಡೇ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಇಂದು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ನದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸತೊಡಗಿದ್ದೇವೆ. ನದಿಗಳ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ಪೈಪುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ವಸತಿಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿವೆ. ದಿನಕಳೆದಂತೆ  ಇಂಥ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಪುರವಟೆಯ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗತೊಡಗಿವೆ. Read more…

Categories: Uncategorized

ಅಂಕಣ: ನವನೀತ

January 17, 2016 Leave a comment

rajaram hegdeಕಂತು 42ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಷೆ- ಕರ್ತವ್ಯದ ಭಾಷೆ.

ಪ್ರೊ. ರಾಜಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತ ಅವರಿಗೆ ಬದುಕನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಗುರು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿರಬೇಕು, ಅದೇ ರೀತಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿ ತನಗಿಂತ ಕಿರಿಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರಲ್ಲಿ ಜಗಳ ಎದ್ದಾಗ ಹಿರಿಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಣ್ಣವನ ಪರ, ‘ನೀನು ಸಣ್ಣವನೋ ಅವನೊ?’ ಎಂದು ಗದರುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂಥ ಬೋಧನೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿ. ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾಠಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಡೆದೂ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಗು ತಾನೇ ನೋಡಿ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಇಂಥ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಧರ್ಮ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಗ್ರಹಸ್ಥ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಆಚಾರ್ಯ, ಅತಿಥಿ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಕಾಣಿರಿ, ನಮ್ಮ ಸಚ್ಚರಿತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಸರಿಸಿರಿ, ಸಂತತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಸ್ಥ ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ಉಪದೇಶಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾಜನಾದವನು ಏನೇನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ರಾಜಧರ್ಮದ ಉಪದೇಶಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದೇ ರೀತಿ ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ, ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಣಗಳ ಧರ್ಮ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಪದ್ಧರ್ಮಗಳೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಂದರೆ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡಾವಳಿಯು ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಗು ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡದಾಗುವಾಗ ತಾನು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಕುರಿತು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

 ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕರ್ತವ್ಯದ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿವೆ. ಋಣದ ಕಲ್ಪನೆ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬನು ಮೂರು ಋಣಗಳನ್ನು ಹೊರುವಂಥವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಹಾಗೂ ಆ ಋಣಗಳನ್ನು ತೀರಿಸುವುದು ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವೆಂದರೆ ದೇವ ಋಣ, ಪಿತೃ ಋಣ ಹಾಗೂ ಗುರು ಋಣ. ದೇವ ಋಣವನ್ನು ಯಜ್ಞ/ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕ ತೀರಿಸಬೇಕು. ಪಿತೃ ಋಣವನ್ನು ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಲಹುವ ಮೂಲಕ ತೀರಿಸಬೇಕು. ಗುರು ಋಣವನ್ನು ವಿದ್ಯಾದಾನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತೀರಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಬೇರೆಯವರು ನಮಗೆ ಏನಾದರೂ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅದೊಂದು ಋಣಭಾರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಥವರು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ಅಥವಾ ಅವರು ನಮಗೆ ಮಾಡಿದ ಉಪಕೃತಿಯನ್ನು ನಾವು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಆ ಋಣ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಾರ್ಥ, ಪರೋಪಕಾರ ಎಂಬುದು ಈ ಸಮಾಜದ ಆದರ್ಶ. ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಏನನ್ನು ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. Read more…

Categories: Uncategorized
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,724 other followers

%d bloggers like this: